|
Wowoka (Jack Wilson) |
||
|
Γνωστός σαν Μεσσίας στους ακολουθητές του, ο Wowoka ήταν ο πρώτος Paiute μύστης, του οποίου οι θρησκευτικές δηλώσεις εξάπλωσαν τον Ghosth Dance σε πολλές φυλές στην Αμερικάνικη Δύση. Ο Wowoka γεννήθηκε στη Δυτική Nevada, στη σημερινή επικράτεια της Esmeralda, περίπου το 1856. Λίγα πράγματα είναι γνωστά για τα πρώτα του χρόνια, αλλά στην ηλικία των δεκατεσσάρων περίπου χρόνων του, πέθανε ο πατέρας του, αφήνοντας τον Wowoka να τον μεγαλώσει η οικογένεια του David Wilson, ένας λευκού γείτονα που είχε ράντσο. Ο Wowoka σύντομα πήρε το όνομα Jack Wilson, με το οποίο ήταν ευρέως γνωστός στους γείτονες, λευκούς και Ινδιάνους, και δούλευε στο ράντσο του Wilson μέχρι και μετά την ενηλικίωσή του. Έμαθε να μιλά Αγγλικά και προφανώς ήρθε σε αρκετή επαφή με το Χριστιανισμό. Γύρω στα τριάντα του, ο Wowoka άρχισε να υφαίνει μεταξύ τους διάφορες πολιτιστικές τάσεις για τη δημιουργία του Ghost Dance. Είχε μια πλούσια παράδοση θρησκευτικού μυστικισμού πάνω στον οποίο μπορούσε να σχεδιάσει. Γύρω στο 1870, ένας βόρειος Paiute, ο Tδvibo είχε προφητέψει ότι ενώ όλους τους λευκούς θα τους κατάπινε η γη, όλοι οι νεκροί Ινδιάνοι θα έβγαιναν για να απολαύσουν ένα κόσμο ελεύθερο από τους κατακτητές τους. Παρότρυνε τους οπαδούς του να χορεύουν σε κύκλους, κάτι που ήδη υπήρχε σαν παράδοση στην περιοχή Great Basin, ενώ τραγουδούσαν θρησκευτικά τραγούδια. Το κίνημα του Τδvibo εξαπλώθηκε σε μέρη της Nevada, της California και του Oregon. Αν ο Tδvibo ήταν ή όχι ο πατέρας του Wowoka, όπως πολλοί υπέθεταν τότε, στα τέλη του 1880, ο Wowoka άρχισε να κάνει παρόμοιες προφητείες. Οι δηλώσεις του προμήνυαν την αυγή μιας νέας εποχής, στην οποία οι λευκοί θα εξαφανιζόντουσαν, αφήνοντας τους Ινδιάνους να ζήσουν σε μια γη υλικής αφθονίας, πνευματικής ανανέωσης και αιώνιας ζωής. Όπως πολλά χιλιετή οράματα, οι προφητείες του Wowoka τόνισαν το σύνδεσμο μεταξύ μιας σωστής συμπεριφοράς και της αναμενόμενης σωτηρίας. Η σωτηρία δεν ερχόταν μέσα από την παθητική αναμονή αλλά την καλωσόριζαν μέσα από το καθεστώς ενός ενός τελετουργικού χορού και σωστής ηθικής συμπεριφοράς. Παρόλη την μετέπειτα σύνδεση του Ghost Dance με τη σφαγή στο Wounded Knee, και την αναταραχή στους καταυλισμούς των Lakota, o Wowoka παρότρυνε τους οπαδούς του να «να μην πειράζετε κανένα ή να μην κάνετε κακό σε κάποιον. Δεν πρέπει να μάχεστε. Πάντα να κάνετε το σωστό….Μην αρνείστε να δουλεύετε για τους λευκούς και μην κάνετε φασαρίες μαζί τους.» Η ειρωνεία είναι ότι αν και ο Ghost Dance, αντιμετωπίζεται σήμερα σαν έκφραση της Ινδιάνικης ηπιότητας και της επιθυμίας να διατηρήσουν τους παραδοσιακούς τρόπους, οι δηλώσεις του Wowoka είχαν έντονο το σημάδι του λαικού Χριστιανισμού. Η έκκλησή του στην αθανασία του «Ανώτατου Όντος», τον ειρηνισμό και σαφείς αναφορές στον Ιησού (συχνά αναφερόταν σε αυτόν με φράσεις σαν «ο Μεσσίας που ήρθε κάποτε να ζήσει στη γη με τους λευκούς αλλά σκοτώθηκε από αυτούς») όλα υποδεικνύουν μια ενστάλαξη των Χριστιανικών πεποιθήσεων μέσα στο μυστικισμό των Paiute. Ο Ghost Dance εξαπλώθηκε στο μεγαλύτερο μέρος της Δύσης, ειδικά ανάμεσα στους πιο πρόσφατα ηττημένους Ινδιάνους των Great Plains (Μεγάλων Πεδιάδων). Οι τοπικές ομάδες θα υιοθετούσαν τον πυρήνα του μηνύματος στις δικές τους περιστάσεις, γράφοντας τα δικά τους τραγούδια και χορεύοντας τους δικούς τους χορούς. Το 1889, οι Lakota έστειλαν μια αντιπροσωπεία να επισκεφτεί το Wowoka. Αυτή η ομάδα πήγε τον Ghost Dance πίσω στους καταυλισμούς τους, όπου οι πιστοί έφτιαξαν ιερά πουκάμισα—έλεγαν πως είναι αλεξίσφαιρα—ειδικά για το Χορό. Η σφαγή της ομάδας του Big Foot στο Wounded Knee Creek το 1890 ήταν μια σκληρή απόδειξη ότι οι λευκοί δεν επρόκειτο απλά να εξαφανιστούν, ότι η χιλιετία δεν ήταν πολύ κοντά. Ο Wowoka γρήγορα έχασε τη δόξα του και έζησε ως Jack Wilson μέχρι κάπου στα 1932. Άφησε τον Ghost Dance σαν απόδειξη μιας Παν-Ινδιάνικης ταυτότητας που σχεδιάστηκε πάνω σε στοιχεία τόσο λευκών όσο και Ινδιάνικων παραδόσεων. |
