Popé
(???-1692)

   

Ένας θρησκευτικός αρχηγός από το San Juan Pueblo, το σημερινό New Mexico, ο Pope οργάνωσε και ήταν αρχηγός στην πιο επιτυχημένη επανάσταση των Ινδιάνων στην ιστορία της Αμερικανικής Δύσης.

Πολύ λίγα είναι γνωστά για τη ζωή του Pope. Προφανώς ήταν ένας ντόπιος του San Juan Pueblo αλλά μετακόμισε στο κοντινό Taos στα 1670. Πάνω στις ντόπιες θρησκευτικές πρακτικές το 1675, ο Pope σύντομα άρχισε να μιλάει με άλλους άσχημα επηρεασμένους αρχηγούς του Pueblo, με μερικούς Apache που είχαν δεσμούς με τα Pueblos, και τα κοντινά χωριά, για την πιθανότητα μιας μεγάλης κλίμακας επανάσταση εναντίον των Ισπανών. Πρόσφερε ένα χιλιετές όραμα στα Pueblos, τονίζοντας την απόλυτη απέλαση της Ισπανικής στρατιωτικής και θρησκευτικής εξουσίας, την απομάκρυνση των Χριστιανικών και των Ισπανικών πολιτιστικών πρακτικών, και την επιστροφή των θεοτήτων του Pueblo. Παρά την πολιτιστική του επιθετικότητα, ο Pope δείχνει να έχει επηρεαστεί βαθιά από την Χριστιανική κοσμολογία, γιατί η έμφασή του στην επιστροφή των τριών θεοτήτων του Pueblo, φέρει μια έντονη ομοιότητα με τη Χριστιανική τριάδα.

O Pope ξεκίνησε την επανάστασή του νωρίς τον Αύγουστο του 1680. Είχε εξαιρετική επιτυχία, χάρη στον απεριορίστως ανώτερο αριθμό των Pueblo--περισσότεροι από 8,000 πολεμιστές εναντίον λιγότερων από 200 άοπλων κατοίκων της αποικίας - και χάρη του υψηλού βαθμού συγχρονισμού που είχε επιτύχει. Παρά τις γλωσσικές διαφορές και την απόσταση, οι Pueblos επιτέθηκαν παντού την ίδια στιγμή, σκοτώνοντας 21 Φραγκισκανούς μοναχούς και περισσότερους από 400 Ισπανούς κατοίκους της αποικίας. Οι Ισπανοί που επέζησαν την αρχική σφοδρή επίθεση διέφυγαν στο παλάτι του Κυβερνήτη στη Santa Fe, όπου οι πολεμιστές του Pope τους περικύκλωσαν. Στα τέλη Αυγούστου, έκαναν μια απελπισμένη προσπάθεια να σπάσουν την πολιορκία των Ινδιάνων και είχαν την τύχη να δραπετεύσουν στο El Paso.

Έχοντας διώξει τους Ισπανούς από το New Mexico, ο Pope προσπάθησε να ξεριζώσει κάθε πιθανό ίχνος της κουλτούρας τους. Διέταξε την καταστροφή των Χριστιανικών αντικειμένων και εκκλησιών, τιμώρησε την ομιλία στα Ισπανικά και τη χρήση των Ισπανικών επωνύμων, και ήταν εναντίον της χρήσης των Ισπανικών εργαλείων όπως το άροτρο. Στο στυλ της αρχηγίας και στην εξάσκηση της προσωπικής του δύναμης, πάντως, ο Pope δείχνει να έχει διαατηρήσει ένα στοιχείο της Ισπανικής αυταρχικότητας που αποξένωσε πολλούς και συντέλεσε στη διάλυση της συμμαχίας των Pueblo.

Σε λιγότερο από ένα χρόνο μετά το θάνατο του Pope to 1692, στρατεύματα υπό τις διαταγές του Diego de Vargas ανακατέλαβαν το Νew Mexico για την Ισπανία. Αλλά η επανάκτηση δε σήμαινε επιστροφή στις μέρες πριν την εξέγερση. Η επανάσταση του Pope είχε μόνιμα αποδυναμώσει την πολιτική δύναμη των Φραγκισκανών, των οποίων οι ιεραποστολικές προσπάθειες ήταν το επίκεντρο του Ισπανικού ενδιαφέροντος στην περιοχή. Τώρα η Ισπανία ενδιαφερόταν περισσότερο για το New Mexico σαν εμπόδιο μεταξύ των Γάλλων και των βορείων επαρχιών του Μεξικού. Έτσι, τώρα δόθηκε στα Pueblos μεγαλύτερη ελευθερία για τις δικές τους θρησκευτικές πρακτικές, και λιγότερες απαιτήσεις για φαγητό και εργασία. Οι Ισπανοί μέχρι που όπλισαν τους Pueblos για να υπερασπίσουν τα χωριά τους και αναγνώρισαν τη δικαιωματική τους ιδιοκτησία στις περιοχές των χωριών. Περιληπτικά, το μετα-επαναστατικό πολιτικό σύστημα στο New Mexico μπορεί κανείς να το δει σα μια συμμαχία μεταξύ των Pueblo και των Ισπανών, ειδικά σε ότι αφορά τους κοινούς τους εχθρούς, τους Apache, τους Navajo, τους Ute και τους Comanche επιδρομείς.

Δεδομένου του εθνικιστικού του ριζοσπαστισμού, ο Pope δε θα μπορούσε ποτέ να καλωσορίσει μια τέτοια συμμαχία μεταξύ των Pueblos και των Ισπανών, αλλά κάνοντας αυτή τη συμμαχία δυνατή, δημιούργησε τις συνθήκες για την ύπαρξη μιας νέας κουλτούρας στα νοτιοδυτικά της Αμερικής, ένα μείγμα Ινδιάνικων και Ευρωπαικών επιρροών που διατηρεί τον ξεχωριστό χαρακτήρα του ακόμη και σήμερα.

 

Βιογραφίες